The Girl With The Needle (2024)
Γράφει ο Ilias Papas
Dogville (2003)
Μια στήλη που αγαπάει εξίσου τα παλιά και αλλά και τα νέα διαμάντια της 7ης τέχνης, με έμφαση σε αυτά που διαθέτουν ειδικό βάρος και είναι καλά κρυμμένα. Αν αγαλλιάζετε στα σκονισμένα υπόγεια των video clubs, αν μιλάτε με ενθουσιασμό για Δόγμα ’95 και όλοι νομίζουν ότι ανήκετε σε αίρεση, αν η ζωή σας είναι πάνω-κάτω οι retro κινηματογράφοι της οδού Πατησίων… Τότε είστε στο σωστό μέρος. Οι υπόλοιποι έχετε προειδοποιηθεί!
THE GIRL WITH THE NEEDLE (2024)
Μια ταινία που μόλις κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους, σκοτεινή, απόκοσμη και με φόντο το δυστοπικό ευρωπαϊκό περιβάλλον του Α’ Παγκοσμίου πολέμου. Υπό την συνοδεία apocalyptic ambient ηχοχρωμάτων μπαίνουμε σε έναν κόσμο αντιθέσεων, χλιδής και έσχατης ένδειας, πουριτανισμού και αμοραλισμού. Οι κόσμοι αυτοί, μέσα απο τις βαθιές αντιθέσεις τους, εμπλέκονται και συνθέτουν εκρηκτικές καταστάσεις… Καταπίεση και βία που βρίσκει διέξοδο στον πόλεμο και τον κοινωνικό κανιβαλισμό.
Η πρωταγωνίστρια είναι μοδίστρα και συνάπτει ερωτική σχέση με το αφεντικό της επιχείρησης στην οποία εργάζεται. Όταν επιστρέφει από το μέτωπο ο παραμορφωμένος άνδρας της εκείνη τον διώχνει, όπως λίγο αργότερα θα την διώξει και το αφεντικό της όταν μαθαίνει ότι έχει μείνει έγκυος. Σαν άλλη Justine δίνει για υιοθεσία το παιδί της και προσπαθεί να επιβιώσει σε έναν διαλυμένο κοινωνικό ιστό που επικρατεί η άγρια εκμετάλλευση και η δυστυχία. Η Μεγάλη Ύφεση οδηγεί σε έναν ολοένα και πιο φανερό τεχνοκρατικό μεσαίωνα, με τα συναισθήματα να αποτελούν πολυτέλεια και τα ψυχικά αποθέματα να έχουν εξαντληθεί προ πολλού.
Οι εξαιρετικές ερμηνείες βοηθάνε στο χτίσιμο της εφιαλτικά βαριάς ατμόσφαιρας, ενώ η στιβαρή σκηνοθεσία συμβάλει τα μέγιστα σε αυτή την Ωδή στην σκοτεινή Φύση του ανθρώπου του χθες, του σήμερα και του αύριο. Όταν το καινούργιο δεν μπορεί να γεννηθεί, αρχίζει η εποχή των τεράτων…
8/10
DOGVILLE (2003)
Το Dogville είναι η καλύτερη στιγμή στην καριέρα του Lars Von Trier και της Nicole Kidman, μια πολύ ιδιαίτερη ταινία που συνδυάζει άψογα το Θέατρο με τις αρχές που πρέσβευε το Δόγμα ’95.
Η ιστορία αφορά την νεαρή Grace, η οποία απομακρύνεται από τον αρχιμαφιόζο πατέρα της λόγω των εντελώς διαφορετικών αντιλήψεων τους ως προς την μεταχείριση των ανθρώπων. Εκείνη πιστεύει στην έμφυτη ανθρώπινη καλοσύνη και στο έλεος ενώ αυτός στο “όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος”. Κυνηγημένη από τους μαφιόζους, η Grace καταφεύγει σε μια κωμόπολη της Aμερικής του ’30. Στο Dogville, εκ πρώτης όψεως κυριαρχεί η παράδοση, η απλότητα και οι καλοί τρόποι. Ο Tom, άτυπος αρχηγός της μικρής κοινότητας, πείθει τους υπόλοιπους να φιλοξενήσουν για ένα μικρό διάστημα την Grace και εκείνη ως αντάλλαγμα αρχίζει να κάνει θελήματα.
Το καλό κλίμα που έχει αρχίσει να δημιουργείται αλλάζει ραγδαία όταν η Grace κατηγορείται, μετά από ψευδή καταγγελία του πατέρα της, για συμμετοχή σε ληστεία. Οι κάτοικοι -συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών- αρχίζουν να την μεταχειρίζονται σαν δούλα, να την εκβιάζουν και να την βασανίζουν. Η δικαιολογία τους είναι πως πρέπει να τους ξεπληρώσει τον κίνδυνο που διατρέχουν για χάρη της. Λίγο αργότερα και με αφορμή μια ανεξιχνίαστη κλοπή, δεν διστάζουν να την αλυσοδέσουν και να την κακοποιήσουν σεξουαλικά. Όταν δεν την χρειάζονται πια, προσπαθούν να την ξεφορτωθούν τηλεφωνώντας στους μαφιόζους που την αναζητούν… Μην γνωρίζοντας ότι είναι η κόρη του αρχηγού.
Μετά από μια σύντομη κουβέντα με τον πατέρα της, η Grace αποφασίζει να δείξει ένα άλλο πρόσωπο στους κατοίκους του Dogville. Το δίπολο δούλου-αφέντη εναλλάσσεται ανάλογα με τα εκάστοτε συμφέροντα που κρύβονται πίσω από τις παραδοσιακές φορεσιές και τα μειλίχια χαμόγελα μιας αγέλης αρπακτικών. Όλα είναι αποδεκτά από την τοπική κοινωνία, αρκεί να μην διαταραχθεί η τάξη και η ασφάλεια που προκύπτει από την διαφθορά και την αλλοτρίωση. Το μόνο κοινό των μελών αυτής της κοινωνίας είναι το ανομολόγητο πάθος για ακραία εκμετάλλευση και η γενικευμένη υποκρισία, ενώ το μόνο όριο στις κερδοσκοπικές τους ονειρώξεις είναι ο φόβος του νόμου και όσων είναι υπεράνω αυτού.
Η Grace καταλαβαίνει εν τέλει πως ο κόσμος δεν γίνεται καλύτερος με το έλεος αλλά με το μαστίγιο. Βάζει φωτιά στον Γολγοθά της και καταλήγει να μην βλέπει τίποτα καλό σε αυτόν τον κόσμο, εν αντιθέσει με τον πατέρα της που απλά παίρνει ότι επιθυμεί αδιαφορώντας για τα υπόλοιπα και τις κοινωνικές συμβάσεις. Ο κόσμος του Dogville απεικονίζεται σχηματικά και οι ερμηνευτές μοιάζουν να κάνουν αέναους κύκλους ανάμεσα στις κιμωλίες που χωρίζουν τα λιγοστά σκηνικά. Χωρίς περιττές εντάσεις και με έντονο το αφηγηματικό στοιχείο, ο σχεδόν παραβολικός βασανισμός της στωικής Grace μας αφήνει με την αίσθηση ότι αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι παρά η καθημερινή πανανθρώπινη ιστορία.
Ο θεατής καλείται να επικεντρωθεί στο ζήτημα της κοινωνικής και ατομικής ηθικής, στο δίπολο καλού-κακού που νομιμοποιεί τους μετέπειτα ρόλους αφέντη-δούλου. Με μια εξαιρετική σκηνοθεσία η οποία κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον για τρεις ολόκληρες ώρες, το πειραματικό Dogville αποτελεί την μόνη θεατρική παράσταση που μεταφέρθηκε αυτούσια στην μεγάλη οθόνη. Άψογο και πρωτοποριακό σε όλα τα επίπεδα, αποτελεί μια διαχρονική πολυδιάστατη σπουδή στην ανθρώπινη φύση και κοινωνία.
9,5/10
