La Pianiste (2001)
Γράφει ο Ilias Papas
The Beyond (1981)
Μια στήλη που αγαπάει εξίσου τα παλιά και αλλά και τα νέα διαμάντια της 7ης τέχνης, με έμφαση σε αυτά που διαθέτουν ειδικό βάρος και είναι καλά κρυμμένα. Αν αγαλλιάζετε στα σκονισμένα υπόγεια των video clubs, αν μιλάτε με ενθουσιασμό για Δόγμα ’95 και όλοι νομίζουν ότι ανήκετε σε αίρεση, αν η ζωή σας είναι πάνω-κάτω οι retro κινηματογράφοι της οδού Πατησίων… Τότε είστε στο σωστό μέρος. Οι υπόλοιποι έχετε προειδοποιηθεί!
LA PIANISTE (2001)
Η “Δασκάλα του Πιάνου” είναι μια από τις πιο υποτιμημένες ταινίες του Michael Haneke, ένα αιχμηρό έργο το οποίο πραγματεύεται τις συνέπειες της αυστηρής διαπαιδαγώγησης, της πειθαρχίας και της στείρας επανάληψης που οδηγούν στον ψυχικό κλονισμό και στην σωματοποίηση του άγχους.
Εν αντιθέσει με αντίστοιχες ταινίες που στο φινάλε κλείνουν το μάτι στο αμερικάνικο όνειρο της καταξίωσης με κάθε τίμημα, ο Haneke δεν κρατάει ίσες αποστάσεις αλλά -για μια ακόμα φορά- βάζει στο στόχαστρο τη δυτική ανισορροπία… Πίσω από την αρμονία της κλασικής μουσικής κρύβεται η δυσαρμονία του οικογενειακού περιβάλλοντος, η ζωή ως θυσία για έναν ανώτερο σκοπό.
Η μηχανοποίηση καθιστά απαγορευτική ακόμα και την ίδια την απόλαυση της μουσικής, ενώ ο Schumann και ο Schubert γίνονται νεκρά είδωλα τα οποία όλοι οφείλουν να υπηρετούν κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση. Πίσω από τις βαριές καγκελόπορτες της σχολής, η δασκάλα λειτουργεί ως ρόλος καταλήγοντας να αυτοτραυματίζεται και να εξευτελίζει τον εαυτό της. Πίσω από το απρόσωπο και ψυχρό ύφος της δασκάλας υπάρχουν απωθημένα που βγαίνουν στην επιφάνεια είτε υπό την μορφή της -σαδομαζοχιστικής κυρίως- ακρότητας και αυτοτιμωρίας, είτε με στιγμιαίες εκρήξεις οργής… Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, το οικογενειακό περιβάλλον δεν ενδιαφέρεται παρά για την διατήρηση του υπάρχοντος, την καταξίωση και τον μικροαστικό καθωσπρεπισμό.
Η μουσική δεν είναι παρά το soundtrack ενός επερχόμενου ψυχοσωματικού αργού θανάτου, μιας ζωής που πίσω από την μελωδία και το χειροκρότημα κρύβει εμμονή, φόβο, διάλυση. Η μουσική δεν είναι παρά μια βιτρίνα “πολιτισμού”, ενός πολιτισμού ο οποίος έχει από καιρό εκφυλιστεί σε αντικαταστάτη της πραγματικής ζωής.
Mέσα από τις εξαιρετικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών, ο Haneke παραδίδει μαθήματα σκηνοθεσίας και κοινωνιολογίας σε ένα δράμα που έχει ως κυρίαρχο στοιχείο την δυσλειτουργικότητα των λανθασμένων αρχών της δυτικής παιδείας.
8/10
THE BEYOND (1981)
Αυτή η εκπληκτική ταινία του 1981 αποτελεί το δεύτερο μέρος της τριλογίας μεταφυσικού τρόμου του σπουδαίου Ιταλού σκηνοθέτη Lucio Fulci – μια ταινία χαμηλού προϋπολογισμού η οποία, όμως, παραμένει τόσο ψηλά στην συνείδηση των απανταχού horror fans ώστε να στέκεται επάξια δίπλα σε ορόσημα όπως «Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών» και η «Ομίχλη».
Μπορεί να χρειάστηκαν αρκετές προσπάθειες αλλά η Ιταλία των Giallo κατάφερε να φτιάξει μια “απόλυτη ταινία τρόμου” (σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Fulci), συνδυάζoντας άψογα το χαοτικό με το γκροτέσκο. Ξεκινώντας με μια άκρως ρεαλιστική σταύρωση, η οποία συνοδεύεται με μαστίγωμα και bloodbath σε οξύ, το φιλμ δείχνει από την αρχή τις φονικές του διαθέσεις- για να ακολουθήσει ένα υπέροχο, a la Morricone, soundtrack και μια αρτίστικη παλέτα αίματος στους τίτλους έναρξης. Εν συνεχεία μαθαίνουμε πως ο εσταυρωμένος ήταν σαμάνος ζωγράφος και ότι το ξενοδοχείο στο οποίο διέμενε ήταν χτισμένο πάνω σε μια από τις επτά πύλες της κολάσεως…
Αρκετές δεκαετίες αργότερα, μια νεαρή ορθολογίστρια κληρονομεί το πανδοχείο και αποφασίζει να το επαναλειτουργήσει. Ο τοίχος του υπογείου πέφτει και φονικά αρχίζουν να συμβαίνουν, νεκροί εμφανίζονται και ο τρόμος μεταφέρεται ως το νοσοκομείο της πόλης που επικοινωνεί υπογείως με το πανδοχείο. Iδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στα άψογα μηχανικά εφέ, την πολύ καλή φωτογραφία και την απόκοσμη ατμόσφαιρα, που δικαιολογεί απόλυτα τον τίτλο της εξέχουσας αυτής ταινίας.
Πέρα από το ταλέντο, είναι η ευρωπαϊκή παράδοση και κουλτούρα που δίνει τη δυνατότητα σε σκηνοθέτες σαν τον Fulci και τον Argento να μπορούν να ταξιδέψουν στο Άγνωστο και το Απόκρυφο με τρόπους πολύ διαφορετικούς από τους αντίστοιχους Αμερικανούς σκηνοθέτες… Η Έβδομη Πύλη δεν χρειάζεται ούτε επαρκείς εξηγήσεις, ούτε πλήθος κομπάρσων και διαλόγων ούτε ‘jump scares’. Και αυτό της δίνει ακόμα πιο τρομακτική χροιά.
… Και θ’ αντικρύσετε τη θάλασσα του σκότους, και ό,τι εκεί έξω μπορεί να εξερευνηθεί.
10/10
